Tiệm Tạp Hóa Nhỏ Bên Quốc Tử Giám - Chương 2: Nợ nần

Một căn nhà tồi tàn mà cũng vay đến hơn một ngàn một trăm bốn mươi quan tiền!

Cánh cửa vốn cũ nát đập đến rung lắc trời long đất lở, bản lề ọp ẹp rung bần bật rơi đầy bụi, còn hòa thượng đòi nợ phá cửa nhà họ Diêu, thì cho mấy nhà khác trong hẻm bật mở cửa sổ, nhô đầu xem náo nhiệt.

Ngay cả bé đang ngoài cửa lẩm nhẩm "Than ôi" từ sáng sớm nãy giờ cũng trố mắt ngó qua.

Nhà họ Diêu vốn tiếng đầy , Diêu Như Ý vội vàng bước tới gỡ then cửa:

"Đây đây, liền đây!"

Mở cửa , nàng thoáng sững .

Không kẻ đòi nợ hung hăng nào cả, mà chỉ thấy đó là một tiểu hòa thượng mười hai, mười ba tuổi, đầu trọc lóc, đôi mắt nhỏ như hạt đậu xanh, hình tròn vo như cái bánh, mặc áo lam xám giặt kỹ càng.

Có lẽ ngờ nàng mở cửa nhanh thế, tiểu hòa thượng bất ngờ, loạng choạng suýt ngã nhào trong.

May mà bé nhanh ch.óng giữ thăng bằng, lập tức thẳng dậy, bày vẻ mặt nghiêm nghị gương mặt trẻ con dứt sữa, khụ nhẹ một tiếng, rút từ trong n.g.ự.c một xấp sổ dày cộp đầy chữ.

Diêu Như Ý trông thấy chồng giấy đó, liền tưởng nhà họ Diêu nợ ngập đầu, mắt trợn tròn lên suýt rơi ngoài.

Tiểu hòa thượng vẻ như lão luyện lắm, đưa tay quẹt lên miệng, mở sổ , trịnh trọng to:

"Khụ khụ, Diêu Đàn Việt, tiểu hòa thượng là đại t.ử trướng giám viện khố phòng chùa Hưng Quốc. Sư phụ ! Nhà ngươi chậm trả tiền lãi ba tháng liền, chùa rộng lượng gia hạn nhiều , nếu hôm nay trì hoãn nữa, sẽ đem bản khế ước nhà ngươi nộp lên nha môn để quan sai đến niêm phong nhà trừ nợ. Nhà ngươi còn chờ gì, mau trả tiền !"

Cái lời đòi nợ ... thật là cứng ngắc…Diêu Như Ý liếc mắt sang con hẻm, bao ánh mắt hiếu kỳ đang hướng về phía nàng, nàng lập tức cao giọng phân trần:

"Ta vốn trả, nào ý thoái thác?"

Tiểu hòa thượng ngẩn một chút, ngờ con nợ chuyện dễ như , vội cúi đầu tra sổ, : "Xin chờ một chút."

Lật vài trang nữa, chú mới tìm đoạn phù hợp, tiếp tục :

"A di đà Phật, đáng nên như . Hôm nay cần trả cả gốc lẫn lãi ba mươi lăm quan tám trăm hai mươi sáu văn, một văn cũng thiếu."

Diêu Như Ý dở dở : "Tiểu sư phụ, trong chuyện ."

Nàng né mời .

Tiểu hòa thượng gãi đầu một tiếng "phiền toái ", cũng lạch bạch bước .

Vừa nhà, lập tức liếc quanh bốn phía, thấy nhà trống huơ trống hoác, bàn chỉ cháo loãng và dưa muối, trong phòng còn phảng phất mùi t.h.u.ố.c, kỹ sắc mặt tái nhợt vì bệnh của Diêu Như Ý, trong mắt liền hiện lên vẻ bất ngờ, đồng cảm, dần chuyển thành hối hận.

Gương mặt tròn vo như bánh bao rõ ràng: "Tiểu hòa thượng ngờ một nhà quan khốn cùng đến thế …"

Diêu Như Ý suýt nữa phì , đây là đầu tiên nàng thấy đòi nợ mà bộ dạng thế .

Nàng mời tiểu hòa thượng xuống, rót cho ly nhạt, hỏi: "Tiểu sư phụ pháp hiệu là gì?"

"Tiểu hòa thượng là Vô Bạn." (tên của tiểu hòa thượng là 无畔, âm Hán Việt là Vô Bạn, nghĩa là vô bờ bến)

Tiểu hòa thượng nghiêm trang đặt sổ lên bàn, ưỡn n.g.ự.c, tự hào : "Sư phụ đặt tên theo Kinh Đàn: 'Tâm lượng quảng đại, vô hữu biên phán'."

Thấy Diêu Như Ý ngơ ngác, liền giải thích thêm: "Nghĩa là: bờ bến, Phật pháp vô biên."

Nhìn đôi mắt bé tẹo lóe lên vẻ kiêu ngạo, Diêu Như Ý đành gượng gạo phụ họa: "Thật là một cái tên ."

Vô Bạn mới lòng gật gù.

Người nguyên chủ từng gặp qua… Diêu Như Ý thử lục ký ức tàn dư của xác , nhưng thấy ai giống vị tiểu hòa thượng . Ký ức của nguyên chủ rời rạc, hầu như chẳng chuyện gì, đến cả lý do vì nợ nần chồng chất cũng rõ, chỉ tự sống trong thế giới đóng kín mà ông nội che chắn cho nàng khỏi giông tố ngoài . Bởi thế, chỉ cần một lời xỉa xói, một trận ốm đau, cũng khiến nàng cảm thấy trời sập.

May mà tiểu hòa thượng còn quá già đời, nàng thử thăm dò:

"Tiểu sư phụ quả là tâm, hình như từng gặp qua đây. Hôm nay là đầu xuất môn hành sự ?"

Vô Bạn gật đầu ngay: "Hôm nay chùa Hưng Quốc mở pháp hội, sư phụ bận , mới sai tiểu hòa thượng chạy việc. Sư phụ còn bảo cần rèn luyện thêm."

Diêu Như Ý cụp mắt, cũng đúng, ít cũng sư phụ đưa ngoài va vấp xã hội .

Nàng nở nụ xin : "Thật , tiểu sư phụ, nhà cố tình trễ nải. Ông nội trúng gió, liệt giường gần một tháng mới gượng dậy, đó may ngạt khí, ông cháu hôn mê hơn nửa tháng mới tỉnh , bởi mới chậm trễ chuyện trả nợ. Vừa nợ bao nhiêu tiền? Xin hãy tra sổ , nếu đúng, lập tức lấy tiền trả."

Vô Bạn xong thấy ngượng ngùng. Đây là đầu tiên đòi nợ, vốn định bày vẻ mặt dữ tợn một chút để dám ăn vạ, ai ngờ gặp nhà khổ quá, thành cảm thấy chính quá thô lỗ.

đồng cảm là một chuyện, tiền vẫn đòi, nếu sư phụ sẽ tha. Cậu vội móc từ n.g.ự.c tờ khế ước dấu đỏ dính dầu mỡ:

"Sư phụ bảo, ba tháng lãi và tiền phạt gộp là ba mươi lăm quan. Đây là hợp đồng nhà ngươi ký với chùa , ngươi cứ xem, trắng đen rõ ràng, giấy trắng mực đen đều ghi rành mạch."

Diêu Như Ý cầm lên xem, choáng váng.

Bên rõ: căn nhà cũ kỹ bé tẹo ở bên Quốc T.ử Giám , ban đầu vay hơn một ngàn một trăm bốn mươi quan!?

Mà nhà là nhà mua chung với .

Khế ước rõ ràng: đây vốn là một tòa nhà lớn ba gian, chủ cũ là đại quan, phạm tội tịch biên, nhà chia bán hai. Hai gian một đồng liêu cũ của ông nội mua, phần nhà họ Diêu mua hết hơn một ngàn quan, vị trí tuy , nhưng cũ nát trầm trọng.

Bảo Diêu Như Ý thấy bức tường nhà vẻ mới hơn, thì là tường ngăn với nhà bên. Ớ, cái nhà nát mà cũng hơn ngàn quan á??

[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn - https://monkeydtruyen.com/tiem-tap-hoa-nho-ben-quoc-tu-giam/chuong-2-no-nan.html.]

Giá nhà gì mà như c.h.é.m vàng!

nghĩ cũng đúng. Một phần ba căn nhà , nếu so sánh thì chẳng khác nào nhà đất quận trung tâm, gần kề các trường kiểu Bắc Đại, hoặc các học viên trực thuộc Bắc Đại. Thôi, thế cũng dễ hiểu.

Còn nhà họ Lâm mua cùng, nguyên chủ chút ấn tượng: Lâm Trực vốn là chủ sự Quốc T.ử Giám, là bạn già thiết ít ỏi của ông nội nàng, đứa con trai Lâm Văn An, ông dạy dỗ từ nhỏ, mười bảy tuổi đỗ tiến sĩ, bổ nhiệm Đông Cung thi độc, tiền đồ vô lượng.

*Thi độc: chức quan trong viện Hàn Lâm, giữ chức vụ sách cho vua.

Bởi "dạy thần đồng mười bảy tuổi đỗ tiến sĩ", ông nội từng ca tụng một thời, bao đến xin ông chỉ dạy, nhà họ Lâm và đám môn sinh Quốc T.ử Giám cũng lui tới nhà họ Diêu, là nhà họ Đặng mượn cớ vu vạ “ trai lạ ”.

Hiện giờ nhà bên trống .

Trong ký ức hỗn loạn của nguyên chủ, từng nhiều thấy ông nội thở dài vì Lâm Văn An. Thì thiên tài như băng vụt tắt, trong sách từng nhắc lướt qua, khi xảy biến cố trong cung, phe tạo phản của Tấn Vương bắt giam, t.r.a t.ấ.n tàn bạo, thương nặng đến mức dậy nổi. Sau đó cả nhà dời về Phúc Châu quê cũ để dưỡng bệnh.

Nhà họ Lâm khi gửi chìa khóa nhờ ông nội trông coi giúp.

chuyện đó quan trọng. Những mảnh ký ức như ánh sáng loé lên trong đầu Diêu Như Ý chìm sâu thẳm.

Sau khi hiểu rõ nợ bao nhiêu, Diêu Như Ý thấy yên tâm hơn. Nàng hỏi kỹ mỗi tháng cần trả bao nhiêu, Vô Bạn nhất thời nhớ, luống cuống lật sách sổ do sư phụ chuẩn , cà lăm một hồi, nàng mù mờ chẳng hiểu, hỏi liên tục.

Sau hơn hai khắc chuyện, cuối cùng Diêu Như Ý mới hiểu rõ:

Nhà họ Diêu vay tiền theo hình thức "vay theo kỳ hạn", gần giống kiểu trả góp vốn lãi cố định như ngân hàng hiện đại.

Trong hơn 1100 quan đó, thực họ chỉ vay gần 800 quan, nhưng lãi suất hàng năm tới 5%, thỏa thuận trả trong vòng 15 năm. Tổng cộng cả gốc lẫn lãi là hơn 1100 quan, hiện trả 8 năm.

Diêu Như Ý thấy Vô Bạn còn nhỏ, bèn thuận miệng hỏi thêm: một nhà nghèo rớt mồng tơi như nhà nàng thể vay nhiều tiền đến thế? Còn nữa, chùa Hưng Quốc giống như nhà tư bản , sợ cho vay lâu như thế sẽ đòi ?

Vô Bạn thật thà đáp nhưng đến đoạn giữa thì mặt bắt đầu đỏ lên:

“Hồi đó, Diêu đại nhân là Tế t.ửu của Quốc T.ử Giám, nhiều vị đại nhân khác bảo lãnh, thêm đó cả khế đất thế chấp, nên tất nhiên vay tiền lớn.”

Diêu Như Ý thì hiểu rõ: nếu bây giờ ông nội nàng vay thì chắc chắn ai cho vay nữa .

Xem ở thời , dù là chùa cũng điều tra khả năng nợ của vay.

Sau đó, Vô Bạn vội vàng chuyển chủ đề, bắt đầu ca tụng chùa Hưng Quốc hương khói thịnh vượng cỡ nào, khách khứa tôn quý , bao nhiêu việc thiện và truyền giảng bao nhiêu bộ Phật pháp.

Nói một hồi còn dừng , để nàng thời gian “ồ” một tiếng tán thưởng.

Diêu Như Ý cũng thấy phiền, ngược còn lắng chăm chú. Dù là gì, nàng cũng hiểu thêm về thế giới , bất kể là chuyện gì nàng cũng .

Cũng nhờ những lời vô tình của Vô Bạn mà nàng nắm rõ địa vị của chùa Hưng Quốc: đây là một trong bốn đại hoàng tự của Đại Tống, thậm chí còn địa vị cao hơn cả Tướng Quốc Tự nổi tiếng . Điều thể từ vị trí địa lý: chùa Hưng Quốc ở phía tây phố Ngự, nơi quan giàu cư ngụ, gần các nha môn như Thượng thư tỉnh, phủ Khai Phong, Ngự sử đài, và là ngôi chùa duy nhất Thái Tông hoàng đế ban hiệu "Thái Bình Hưng Quốc Tự".

Nơi là một ngôi chùa dân gian tầm thường, đến cả hoàng quốc thích, thậm chí hoàng hậu, thái hậu đều đến dâng hương lễ Phật. Cũng vì thế mà dù Diêu gia chẳng còn chức quyền gì, tiểu hòa thượng nhỏ như Vô Bạn cũng chẳng hề e ngại. Chùa Hưng Quốc dám cho vay là vì vay thể thoát nợ. Ngược , nếu sống bình yên ở Đại Tống, đuổi khỏi nhà thì chỉ còn cách ngoan ngoãn trả nợ đúng hạn.

Từ xưa đến nay, nỗi lo về nhà cửa là nỗi lo chung!

Vừa nghĩ đến đó, Diêu Như Ý giấu tay trong tay áo, ngón tay khẽ khàng công thức trong trung, âm thầm kiểm tra xem tiền Vô Bạn đúng .

Đã tiền gốc là 800 quan, lãi suất năm 5%, thì lãi suất tháng 0.42%. Thời hạn vay là 15 năm, tức 180 tháng. Như mỗi tháng trả 6.375 quan. Đã trả 8 năm, tức 96 tháng, thì còn 84 tháng.

Tính theo cách trả góp vốn lãi cố định, suốt 8 năm qua trả 612 quan cả gốc lẫn lãi. Như , còn nợ 535 quan.

Với ba tháng qua trả, mỗi tháng 6.3 quan, cộng 19 quan. Thêm tiền phạt do quá hạn, chừng 16 quan, tổng cộng 35 quan.

Vậy nên tiền Vô Bạn báo ba mươi lăm quan tám trăm lẻ mấy văn chính xác, lừa gạt gì.

Tính rõ xong, Diêu Như Ý liền dứt khoát nhà lấy tiền.

Chỗ giấu tiền của ông nội nguyên chủ nhớ, viên gạch sát tường trong kho củi.

Bên trong cả bạc vụn, tiền đồng, và hai tờ giao t.ử (giấy bạc) mỗi tờ hai mươi quan. Nàng lấy một tờ giao t.ử, thêm ít bạc vụn mang .

Trong lúc nàng lấy tiền, Vô Bạn hớn hở chạy gọi chứng. Sau đó rút cân tiểu ly và kéo cắt bạc từ tay nải vai, cân đủ bạc xong liền lập giấy biên nhận ngay mặt chứng kiến, ba bên ký tên điểm chỉ, việc hôm nay coi như xong xuôi.

Giao dịch xong, Vô Bạn mừng rỡ như lì xì Tết, chỉ chắp tay cảm tạ, mà còn hẹn :

"A di đà Phật, đa tạ nữ bồ tát giữ tín nghĩa trả nợ. Tháng giờ tiểu hòa thượng sẽ đến như hẹn, mong nữ bồ tát chuẩn sẵn tiền bạc. Hẹn gặp tháng . Trời còn sớm, tiểu hòa thượng còn về chùa giúp sư phụ xử lý phàm sự, cần tiễn."

Diêu Như Ý chỉ thể gượng tiễn tiểu hòa thượng ôm tiền chạy biến như một con chim nhỏ tung tăng.

Đóng cửa , nàng nhét chỗ bạc còn khe gạch nhà kho, ôm má thừ giữa đống củi than, thở dài.

Gió thu cuốn mấy chiếc lá vàng bay lượn lưng, nắng thu oi ả chiếu thẳng lên đầu khiến nàng càng thêm khô miệng nóng họng.

Vừa khi lấy tiền, nàng tính kỹ một nữa, khi trả 35 quan tiền lãi, nhà họ Diêu chỉ còn đúng 21 quan 632 văn.

Vẻ mặt Diêu Như Ý dần trở nên nặng nề nghiêm nghị.

Mỗi tháng trả hơn 6 quan tiền lãi, còn chi phí ăn uống sinh hoạt hằng ngày, nếu nhanh ch.óng nghĩ cách kiếm tiền, thì tiền còn sẽ cạn kiệt trong đầy ba tháng.

[Lời tác giả]

Vào thời Tống, chùa chiền vô cùng giàu , là lực lượng chủ yếu trong hoạt động cho vay trong dân gian. Cho vay xem là một việc chính đáng và chấp nhận rộng rãi.